De molen is al enige tijd niet meer voor bezichtiging toegankelijk. We laten je graag op deze manier wat zien van de verschillende delen van de molen.

Het bovenste deel van de molen wordt de kapzolder of smeerzolder genoemd, hier wordt namelijk de as en het kruiwerk gesmeerd om de molen soepel te laten draaien.

In de kap bevindt zich het grote bovenwiel, het grote draaiende tandwiel, waarmee de draaiende beweging van de wieken via de molenas wordt overgebracht naar de molenstenen.

bovenwiel

bovenwiel

bovenwiel met bovenas

bovenwiel met bovenas

Dit gebeurt via de bonkelaar die bevestigd is op de koningsspil.

koningsspil met bonkelaar

koningsspil met bonkelaar

De molenaar komt regelmatig in de kap voor inspectie en om aan het einde van een draaidag de bovenas te smeren, op het punt waar de hals (= de plek waar de as de molen binnenkomt) in de halssteen ligt en waar (aan het andere uiteinde van de as) de pen in de penlager ligt. Dat wordt gedaan met reuzel.

reuzel

reuzel

bovenas

bovenas

De kap van de molen is draaibaar. Hierdoor kan de molenaar de kap naar de meest optimale plek ‘kruien’ waar de wieken de wind het best kunnen ‘ vangen’. Dit kruien gebeurd vanaf de stelling van de molen. Om het draaien van de kap mogelijk te maken, draait de kap over een zogenaamde ‘rollenwagen’. De rollen die hierin zitten worden ook regelmatig gesmeerd.

DSC_5058

rollenwagen

rollenwagen

Wanneer de kap met wieken richting de wind gedraaid wordt ( ‘kruien’) draait het bovenwiel mee. De tanden (kammen genaamd) van het bovenwiel blijven bij het draaien van de kap, in elke windrichting, even precies in de kammen van de bonkelaar steken en zetten zo de koningsspil, die precies in het midden van de molen staat in beweging. Ook het spoorwiel wordt in beweging gezet en deze geeft de draaiing door aan de steenschijfloop, waardoor de steenspil gaat draaien en ook de bovenste molensteen, de loper. In de schematische tekening kun je alle onderdelen zien.

bovenwiel en bonkelaar

bovenwiel en bonkelaar

a. bovenas   b. bovenwiel   c. bonkelaar  d. koningspil  e. luiwerk  f. spoorwiel  g. steenschijfloop  h. steenspil   i. steenkuip

werking molen

werking molen

Post a Comment